«Οι ελίτ μας είναι οι εχθροί μας»
NZZ am Sonntag: Γιατί δεν μπορούν τα δύο μεγάλα ελληνικά κόμματα να συμφωνήσουν, ούτε καν ενόψει του κινδύνου κατάρρευσης;
Άννα Τριανταφυλλίδου: Προφανώς η χώρα έχει τους ηγέτες που της αξίζουν. Την Τετάρτη, όταν ο επικεφαλής της κυβέρνησης Γιώργος Παπανδρέου πρότεινε στον συντηρητικό αρχηγό της αντιπολίτευσης τη δημιουργία ενός μεγάλου συνασπισμού, μιας κυβέρνησης εθνικής ενότητας, ένιωθα όντως ακόμα κάπως πιο αισιόδοξη. Αυτό θα ήταν ένα πολύ σημαντικό μήνυμα. Ωστόσο, το ίδιο κιόλας βράδυ, το σχέδιο είχε καταρρεύσει, χωρίς να έχουν καν προηγηθεί σωστές διαπραγματεύσεις. Οι ελίτ μας είναι οι εχθροί μας. Στην Πορτογαλία – και μέχρι ένα βαθμό και στην Ιρλανδία – οι ελίτ συμφώνησαν. Στην Ελλάδα όχι. Η αισιοδοξία χάθηκε.
Τα πράγματα δηλαδή χειροτερεύουν;
Στην αρχή της κρίσης συμφωνούσαμε όλοι ως προς το τι πάει στραβά στην Ελλάδα. Ξέραμε ότι το κράτος δεν λειτουργεί με βιώσιμο τρόπο. Ο κοινωνιολόγος Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είχε περιγράψει το φαινόμενο αυτό ήδη το 1993 στο δοκίμιό του με τίτλο «Τζαμπατζήδες στη χώρα των θαυμάτων – περί Ελλάδας και Ελλήνων». Τότε ωστόσο θεωρούσε ότι τα πράγματα θα άλλαζαν, είτε μέσα από την ένταξή μας στην Ευρώπη είτε μέσα από τον εξευρωπαϊσμό των ελίτ. Όπως ξέρουμε σήμερα, έσφαλε.
Είναι η Ελλάδα μια σύγχρονη χώρα;
Εάν, λέγοντας «σύγχρονη χώρα», εννοούμε μια χώρα όπου οι αξιωματούχοι σέβονται ορισμένους κανόνες μιας ορθολογικής και αντικειμενικής διοίκησης, τότε μάλλον όχι. Αναρωτιέμαι μάλιστα, αν οι κανόνες αυτοί εδραιώθηκαν ποτέ στην Ελλάδα. Η μικρής και μεγάλης έκτασης δωροδοκία εξακολουθούν να είναι ενδημικό φαινόμενο. Πολλοί πολίτες εξακολουθούν να μην την αντιλαμβάνονται ως κάτι το άδικο. Το πιο θλιβερό ωστόσο είναι ότι στην αρχή η κρίση προκαλούσε ακόμα αντιδράσεις. Σήμερα πλέον πολλοί στρουθοκαμηλίζουν και ελπίζουν ότι θα περάσει.
Θα καταρρεύσει το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα πριν και την οικονομία ακόμα;
Πολλοί λένε ότι, αν γίνονταν σήμερα εκλογές, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στην εμφάνιση άγνωστων μέχρι σήμερα λαϊκιστικών δυνάμεων, όπως στην Ουγγαρία. Εγώ δεν είμαι τόσο σίγουρη γι’ αυτό. Το ελληνικό κομματικό σύστημα υπήρξε μέχρι στιγμής πολύ άκαμπτο. Αλλά φυσικά το έναυσμα για την μεταβολή της πολιτικής κουλτούρας θα πρέπει να προέλθει από την ίδια την κοινωνία. Από τη γενιά μεταξύ 30 και 40. Συνέντευξη: Thomas Isler